مجله الکترونیکی
[ نسخه آزمایشی ]
کد خبر : ۳۵۶۵۹
زمان انتشار : ۰۸:۰۰ - ۱۳۹۶/۱۲/۱۲

اختصاصی گزارش می دهد؛

سایه سنگین فرسودگی بر سر شهر بام های سفالین

نفس های به شماره افتاده بناهای قدیمی آستارا، تنها از دست دادن چند ابنیه تاریخی و ساختمان قدیمی نیست.

به گزارش اختصاصی درست فردای روزی که یک زلزله نسبتا بزرگ در کشور رخ می دهد، “بافت فرسوده” تیتر یک بسیاری از رسانه ها می شود. همین موضوع، عنوان پر طمطراقی است در هنگام رای گیری های شورای شهر و انتخاب شهردار! همه نوید نوسازی و بازسازی می دهند. تهِ دل صاحبان مراکز تجاری و مسکونی خالی می شود که قرار است چه شود؟ آواره می شوند؟ کسب و کارشان می خوابد؟ چه مدتی بی خانمان اند و ده ها سوال بی پاسخ دیگر. سوالاتی که با وعده های وام های کم بهره، مهندسی سریع، سازه های آماده و ایمن سازی در برابر حوادث طبیعی پاسخ مقطعی داده می شوند اما با گذر ماه ها و سال ها در حد “وعده” باقی می مانند.

حال بناهای فرسوده در آستارا چگونه است

آستارا که از یک سو به جنگل و دریا و از سوی دیگر مشرف به کوهستان است، از آبادی های قدیم گیلان بوده و مهم ترین ویژگی معماری اش بام های سفالین است. در روزگاری که در بسیاری از نقاط گیلان، مردم از ساقه های برنج برای روکش بام ها استفاده می کردند، در آستارا سقف های سفالی با کاربری چند منظوره  به عنوان بادشکن، عایق گرما در تابستان و سهولت برف روبی مورد استفاده قرار می گرفت. صنعت، هنر و فرهنگی که متاسفانه امروز فراموش شده است.

بافت شهری آستارا متشکل از کوچه خیابان هایی پر پیچ و خم است. بافتی که در برخی نقاط شهر از آن بوی فرسودگی به مشام می رسد و گرد غفلت از نوسازی بر شانه آن ها نشسته؛ حتی بازارچه ساحلی آستارا نیز ازاین آسیب ها در امان نمانده است.

شناسایی ۸ منطقه فرسوده در آستارا

وحید پورحضرت، معاون عمرانی فرماندار آستارا در خردادماه سال ۹۵در گفتگو با خبرگزاری ها با اشاره به اینکه بافت بازارچه ساحلی آستارا فرسوده است،گفته بود: در هر شهری اماکن و بافت‌های فرسوده و ناکارآمد وجود دارد؛ اما طرح های بازآفرینی  در قنبرمحله، شالی‌زار، کوچه حمزه بیگ، بازارچه ساحلی، کوچه حسینه، کوی ستارزاده، کوچه زاکری و بندر آستارا که از مناطق هشت‌گانه دارای بافت فرسوده شهری هستند، باید اجرایی شود.

درست یک سال بعد، علی خاوری، مدیرکل راه و شهرسازی گیلان از طرح بهسازی و نوسازی بافت های فرسوده شهری در شش شهر  استان شامل رشت، آستانه اشرفیه، آستارا ، تالش، املش و صومعه سرا خبر داد و گفته بود که اعتبار آن ها از محل اعتبارات شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران تهیه شده است.

بافت های فرسوده آستارا به سادگی قابل تشخیص اند

کوروش پاک بین از فعالان اجتماعی آستارا با بیان اینکه شهر آستارا از جمله شهرهایی است که از پیشینه ‏ای چند صد ساله برخوردار است، می گوید: امروزه بخش چشمگیری از بافت های ساختمانی شهرستان دچار فرسودگی شده و با توجه به معماری سنتی که در این بافت ها به کار رفته است، به سادگی تشخیص داده می‏شوند.

وی می افزاید: محدودیت امکانات و منابع سازمان های مرتبط با امر نو سازی و بهسازی شهری، ایجاب می‏کند که قبل از هرگونه اقدام در رابطه با بافت های فرسوده یک شهر، با استفاده از شاخص ها و معیارهایی، میزان فرسودگی مناطق مختلف شناسایی و سپس برای هرگونه اقدام و سرمایه ‏گذاری، اولویت‏ بندی شوند.

پاک بین اضافه می کند: بافت های فرسوده یکی از انواع مختلف بافت های آسیب ‏پذیر شهری هستند که به دلیل فرسودگی کالبدی، برخورداری نامناسب از دسترسی به مسیرهای ارتباطی و تأسیسات خدماتی، آسیب‏ پذیرند و ارزش محیطی و اقتصادی پایینی دارند.

این شهروند آستارایی با تاکید بر اینکه مجموعه‏ای از فرآیندهای گوناگون موجب بروز فرسودگی و ناکارآمدی بخشی از بافت های هر شهر می شود، می گوید: عوامل کالبدی یعنی ناکارآمدی زیر ساخت ها و ناپایداری ابنیه، عوامل اجتماعی و فرهنگی مانند وجود مشکلات و ناهنجاری اجتماعی – فرهنگی، عوامل اقتصادی نظیر رکود فعالیت ها و سکونت اقشار کم درآمد و عوامل حقوقی- مدیریتی چون ناکارآمدی مدیریتی و سازماندهی، ناکارآمدی طرح ها و برنامه ها و نیز ناکارآمدی شیوه‏های اجرایی، همه و همه در بروز و ظهور چنین پدیده ای دخیل اند.

بزرگترین تهدید

وی با اشاره به اینکه فرسودگی شهری می‏تواند آسیب های جبران ناپذیری در خصوص سلامت افراد، اموال و دارایی شهر، زیباسازی و مسیر تردد جاده ‏ای برای شهروندان و توریست‏ها ایجاد کند، می افزاید: فرسودگی شهری مساوی با عدم امنیت جانی و مالی است. با وجود این همه جاذبه گردشگری منحصر به فرد در آستارا، تهدید بزرگتر ایجاد مشکلات عدیده‏ای برای صنعت گردشگری است.

برنامه ریزی برای نوسازی؟ شاید وقتی دیگر

میثم الوان پور از اعضای شورای شهر آستارا با بیان اینکه هشت منطقه به عنوان بافت فرسوده در سطح شهر مرزی بندر آستارا مشخص شده است، می گوید: تاکنون نوسازی روی بافت فرسوده به صورت برنامه ریزی شده صورت نگرفته است، هرچه انجام شده از سوی مالکان بخش خصوصی بوده و به صورت پراکنده و با درصد ناچیز و در حد مرمت انجام گرفته است.

وی با اظهار بی اطلاعی از میزان وام تخصیص یافته به مالکان بافت های فرسوده، می افزاید: نوسازی نیاز به مطالعه و آسیب شناسی دقیق دارد و باید به صورت علمی انجام بگیرد.

الوان پور با بیان این نکته که میل به سرمایه گذاری برای نوسازی و بهسازی بافت های فرسوده بسیار کم است، می گوید: بافت قدیمی برخی مناطق و عرض کم‌ معابر در بعضی نقاط شهرستان در مواقع بحرانی بسیار می تواند خطر آفرین باشد و خدمات رسانی به این مناطق را دچار مشکل می کند.

نوسازی برای توسعه

نفس های به شماره افتاده بناهای قدیمی آستارا، تنها از دست دادن چند ابنیه تاریخی و ساختمان قدیمی نیست. آستارا که موقعیت استراتژیک و ممتاز برای تجارت خارجی در حوزه های زمینی، دریایی و ( به زودی) ریلی، آن را به یکی از دروازه های تجاری ایران تبدیل کرده است، نیاز دارد تا از لحاظ معماری و بافت شهری نیز همپای شهرهای تجاری دنیا نوسازی شود. متولیان هم بیش از آنکه راهکار ارائه دهند و به شرح عملکرد بپردازند، فقط طرح مسئله می کنند و از خطرات احتمالی می گویند! شاید بتوان مردم شهر را هربار با وعده ای با رنگ و لعاب به آینده امیدوار کرد و کار را به زمانی دیگر موکول نمود؛ اما قطعا گردشگر خارجی که وقت و سرمایه خود را هزینه می کند، موشکافانه به اطراف می نگرد و به حال غفلت ها و قصورها افسوس می خورد! بافت فرسوده هر شهر، بیانی از قدمت حیات انسانی است. این معضل نیازمند نگاه کارشناسانه و همه جانبه مسئولان است تا در مسیر توسعه به درستی گام برداشته شود. /بهاره مقدم

انتهای پیام

تهیه و تنظیم: گروه اجتماعی مجله اکترونیکی اختصاصی

ekhtesasee.com

ارسال نظر
( انصراف از پاسخگویی )
مرا از نظرات بعدی با خبر کن
مرا فقط از پاسخ به نظرم با خبر کن
کلید را به سمت چپ بکشید

اولین دیدگاه را برای این مطلب ارسال کنید.

صدا و سیما هیچ وقت به صورت شفاف از همین نظرسنجی ها و میزان مخاطبان و رضایت آنها صحبت نکرده است. کاش صدا و سیما می گذاشت همین جشنواره مردمی را جای دیگری به غیر از صدا وسیما برگزار می کرد. کاش صدا و سیما می گفت دغدغه اصلی مردمش چیست و آنها چه چیزهایی از رسانه ملی می خواهند. کاش صدا و سیما می گفت که مهمترین ایراداتش در برنامه های رادیویی و تلویزیونی چیست که مخاطبانش روز به روز کاهش دارد نه افزایش!

متین مسلم

آیا امید بازگشت آرامش پایدار به خلیج فارس هست؟ | ۲ منطق متناقض یک دیپلماسی