مجله الکترونیکی
[ نسخه آزمایشی ]
کد خبر : ۳۱۸۷۹
زمان انتشار : ۰۹:۳۹ - ۱۳۹۶/۱۰/۲۶

بررسى زواياى حادثه نفتکش سانچى

از كارشكنى چينى‌ها تا حقيقتى پنهان در جعبه سياه كشتى! راز نجات چینی ها چه بود؟

روز یکشنبه ۲۴ دی ۱۳۹۶ ساعت ۱۵ به وقت چین (۱۰:۳۰ صبح به وقت ایران) تیم جستجوی بندر شانگهای چین اعلام کرد که کشتی سانچی پس از یک هفته آتش‌سوزی بطور کامل غرق شد

به گزارش  عصر شنبه شانزدهم دی ۹۶ (۶ ژانویهٔ ۲۰۱۸) نفتکش ایرانی موسوم به سانچی از عسلویه به مقصد کره جنوبی حرکت کرد. سانچی ساخت سال ۲۰۰۸ کره جنوبی به‌وسیله شرکت هیوندا بود و جدیدترین استانداردهای جهانی را داشت. این کشتی که حامل میعانات گازی بود در راه با کشتی چینی برخورد می کند و خبرگزاری ها در دم جان باختن هر ۳۲خدمه سانچی را مخابره می کنند. پس از ۸روز سانچی و تمام خدمه آن در آتش سوختند و ملت ایران را داغدار کردند.

چینی ها شب ها اطفای حریق را متوقف می کردند

رایزنی های میان مقامات ایران و چین گویا بی فایده بود! چین تنها دو یدک کش برای اطفای حریق اعزام کرد که حتی شب ها کار اطفای حریق را متوقف می کردند که حتی این سبک عملکرد چینی ها سبب شد تا دبیرکل سازمان بین‌المللی بنادر و دریانوردی (آیما) نامه‌ای به کشور چین ارسال کند و نهایت تلاش و همکاری را از این کشور برای مهار کردن آتش خواستار شود!

منطقه برخورد جز نقاط کور راداری نبود

دور بودن مسافت سبب شد تا آن طور که انتظار می رفت اقدامات امداد و نجات با سرعت و کیفیت پیش نرود و در این میان از قصور چینی ها هم نباید غافل شد.

هادی حق شناس معاون دریایی سازمان بنادر و دریانوردی در گفتگویی با اشاره به اینکه سانچی قرار بود ۱۳۶ هزار تن میعانات گازی ( محموله‌ای بین بنزین و گاز)  را به داسان کره جنوبی برساند، می گوید: این محموله با کوچکترین جرقه احتمال انفجار و آتش سوزی داشت و همین موضوع روند خاموش کردن را بسیار مشکل می‌کرد.

وی با بیان این نکته که انفجار مهیب اولیه در نفتکش ایرانی فرصت عکس‌العمل را به خدمه نداد اما منطقه برخورد جز نقاط کور راداری نبود، می افزاید:  نماینده ایران از کشتی چینی بازدید کرد اما مقامات این کشور اجازه مصاحبه با کارکنان آن کشتی را ندادند در صورتی که باید با کارکنان کشتی کریستال نیز مصاحبه کنیم.

مقامات چینی اجازه مصاحبه با کارکنان کشتی کریستال را ندادند

حق شناس با گلایه از اهمال چینی ها برای اطفای حریق اظهار می کند: اگر انفجارهای پی در پی رخ نمی داد می شد کشتی را از غرق شدن نجات داد اما برای چینی ها جلوگیری از آلودگی محیط زیست و ایمنی بسیار مهم تر بود.

سخنگوی شرکت ملی نفتکش علت تصادف کشتی ها را خطای انسانی و نفهمیدن زبان عنوان می کند و می گوید: اگر چه نمی توان در این باره نظر دقیقی داد اما به نظر می رسد ملوانان در محاسبات دچار اشتباه شده اند.

اگر چه شایعات بسیاری فضای مجازی را در می نوردد اما امروز علی ربیعی، رییس کمیته پیگیری نفت‌کش سانچی شایعه برخورد موشک با نفتکش ایرانی را قویا تکذیب کرد و گفت: چین، ژاپن وکره شمالی با توجه به بضاعتشان هرکاری توانستند برای نجات سانچی انجام دادند.

ربیعی با بیان اینکه با توجه به گازهای سمی و حجم انفجار از اول هم انتظار زنده بودن خدمه کشتی وجود نداشت، افزود: حادثه سانچی در تاریخ حوادث دریایی بی نظیر است.

اما بد نیست در انتها برخی ابهامات پیرامون این حادثه را نیز مطرح کنیم:

درصورت انفجار مهیب هم خدمه در امان بودند

۱- نقطه ای از نفتکش که کشتی چینی با آن برخورد کرده است، حداقل ۵۰ تا ۸۰ متر از موتور خانه و خوابگاه نفتکش فاصله دارد. محموله نفتکش، میعانات گازی پارس جنوبی بوده که حاوی گاز سمی هیدروژن سولفوره می باشد. ممکن است گفته شود انتشار گاز باعث خفگی آنی همه خدمه نفتکش شده است. اگر بپذیریم که همه سیستمهای ایمنی نفتکش از کار افتاده باشند، می توان پذیرفت که همه خدمه دچار گازگرفتگی شده اند. اما همه نفتکشها به نوعی طراحی و ساخته میشوند که اجازه ورود گاز به موتورخانه و خوابگاه داده نمی شود و به محض اینکه سنسورهای تشخیص گاز وجود گاز را در هوای ورودی تشخیص دهند کلیه دریچه ها و منافذ ورود هوا بسته می شوند. دستگاههای تنفسی هم به وفور در کشتی وجود دارد.

با این حال حق‌شناس، معاون سازمان بنادر و دریانوردی  با طرح این مثال که وقتی در آپارتمان انفجار رخ می‌دهد، اکسیژن از بین می‌رود، معتقد است: هر مخزن سانچی حدود ۲۰ هزار تن کاندنسیت داشته که در ضربه اول یک یا دو مخزن منفجر شده که شعله‌های آن از ۱ تا ۲ هزار متری مشخص بود. حتی اگر بگوییم انفجار هم رخ نداده نشست گاز محموله نمی‌گذاشت کسی تا شعاع ۱ هزار متری تنفس کند. در زمان برخورد هیچ علامتی از سانچی دریافت نشد و وقتی این اتفاق نیفتاده مشخص می‌شود زمان آنقدر کوتاه بوده که هیچ کسی نتوانسته کاری انجام دهد.

ضمن اینکه محل استقرار فرماندهی کاپیتان در بالاترین نقطه کشتی بوده که از امنیت بالایی برخوردار است و کاپیتان و پرسنل داخل بریج اگر حتی انفجار مهیب باشد، در امان هستند.

مشخص آنکه سیستم ایمنی کشتی به روز ترین تجهیزات را داشته و این سیستم های امنیتی در مورد کشتی های نفت کش چند برابر لحاظ می شود. کوچکترین جرقه و برخورد فیزیکی بدنه توسط حس گر ها سریعا به اتاق فرماندهی اطلاع داده شده و فرماندهی باید در این مورد تصمیم گیری کند. هم چنین اینکه کسی در عرشه و اتاق فرماندهی و بریج کاپیتان نبوده بر ابهامات حادثه سانچی افزوده است.

 قایق های نجات چه شد

۲- کشتی دارای دو قایق نجات است که در دو طرف کشتی و در نزدیکترین فاصله به خوابگاه نصب شده اند که بدون نیاز به برق امکان به آب اندازی آنها وجود دارد. این قایقها کاملا نفوذ ناپذیرند و می توانند از وسط آتش هم عبور کنند.علاوه بر این قایقها،تعداد زیادی قایق باد شونده هم در جای جای کشتی نصب است که می توان آنها را به آب انداخت و خود را نجات داد.  دهها جلیقه نجات هم در جای جای کشتی وجود دارند که می توان پوشید و خود را به آب انداخت.

این در حالی است که سیروس کیان‌ارثی  مدیر عامل شرکت ملی نفتکش در روز ۱۷ دی ماه گفته بود: یکی از قایق‌های نجات نفتکش حادثه دیده سانچی از این کشتی جدا شده و این خود امیدی است مبنی بر اینکه احتمال زنده ماندن خدمه وجود دارد. او در ۱۸ دی ماه تاکید کرده بود یکی از قایق‌های نجات ناپدید شده است. بنا بر این احتمال این که  سوار آن قایق شده باشند، وجود دارد. با این حال در روزهای آتی خبری از قایق های نجات در نفت کش سانچی منتشر نشد.

ضمن اینکه همه کشتی ها موقع خطر آژیر های متفاوتی دارند که  آخرین مرحله هشدار ترک کشتی است که همه پرسنل باید در منطقه زون صفر جمع شده و سوار قایق های نجات شده که ذخیره ی غذایی یک ماه داخل آن ها تعبیه شده تا به خشکی برسند.

رادار چرا از کار افتاد

۳- سیستمهای ناوبری کشتی ها و رادارهای آنها وجود هر شی فلزی ثابت یا متحرک را از فاصله حداقل ۸۰ کیلومتری تشخیص میدهند. چگونه است که هیچیک از این دو کشتی غول پیکر وجود دیگری را متوجه نشده است؟ سرعت کشتی ها به ندرت به ۳۰ کیومتر در ساعت میرسد، آیا واقعا فرصتی برای تغییر مسیر نبوده است؟

نشریه وال استریت ژورنال نیز در گزارشی نوشت: “مشخص نیست که آیا تجهیزات سیستم شناسایی خودکار در دو کشتی روشن بوده یا به درستی کار می کرده است، ساعاتی قبل از سانحه مرگبار در نزدیکی سواحل چین، نفتکش ایرانی و کشتی باری چینی «سی اف کریستال» مخابره پیام در مورد موقعیت شان به سیستم های ردیابی دریایی را متوقف کردند. یکی از مسئولان بررسی کننده دلیل برخورد این دو کشتی بزرگ گفت: ما نمی دانیم که آیا سیستم ردیابی کشتی ها خاموش شده یا از کار افتاده است. اپراتورهای نفتکش سانچی و کشتی باری چینی می گویند نمی توانند در مورد روشن بودن یا فعالیت درست سیستم شناسایی خودکار دو کشتی اظهارنظر کنند.

سیستم شناسایی خودکار توام با رادار نصب شده روی عرشه کشتی برای ناوبری کشتی و جلوگیری از برخورد با کشتی های دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.  این سیستم همچنین برای انجام تحقیقات در مورد سوانح ضروری است و مسئولان تحقیق می توانند از این سیستم برای مرور کردن حرکات کشتی ها استفاده کنند.

«محسن بهرامی» سخنگوی شرکت ملی نفتکش ایران که مالکیت نفتکش سانچی را برعهده دارد، گفت: این حادثه حدود ساعت بیست شنبه (۱۵ دی ماه) به وقت محلی روی داد. آنطور که وب سایت های ردیابی کشتی نشان می دهد، آخرین سیگنال سیستم ردیابی سانچی ساعت ۱۰ و ۴۶ دقیقه صبح و آخرین سیگنال کشتی چینی ساعت ۳ و ۵۸ دقیقه بعدازظهر همان روز مخابره شده است. شرکت ملی نفتکش ایران حدودا سه ساعت قبل از حادثه، یک ایمیل از نفتکش سانچی دریافت کرده است.

«ایونیس اسگوراس» ناخدای کهنه کار نفتکش های یونانی گفت: برخی ناخدایان برای انجام اموری مشکوک همچون انتقال بار غیرقانونی از یک کشتی به کشتی دیگر یا در صورت از کار افتادگی کشتی و عدم تمایل آنها به متهم شدن به تاخیر از سوی صاحبان بار، سیستم ردیابی را خاموش می کنند.

همچنین به گفته ناخدایان دریایی، می توان سیگنال های سیستم شناسایی خودکار را در زمان نزدیک شدن کشتی های جنگی از کار انداخت و در آن صورت، خدمه می توانند با استفاده از سیستم های رادار نصب شده روی عرشه همچنان به دریانوردی امن ادامه دهند.”

محسن بهرامی کاپیتان اسبق کشتی نفتکش نیز با اشاره به اینکه اگر یک کشتی سنگین بخواهد مسیر خود را تغییر دهند ۴ الی ۵ دقیقه زمان نیاز دارد، خاطرنشان کرد: برخورد کشتی‌ها امر عادی و روزانه نیست اما در جهان اتفاق می‌افتد. هر حادثه ویژگی‌های خاص خود را دارد، سرعت کشتی‌ها اگر چه کم است، اما توان مانور دادن آن‌ها کند است. وی با اشاره به سیستم AIS قرار نیست این سیستم به عنوان یک سیستم حیاتی و اولیه برای جلوگیری از تصادف مورد استفاده قرار بگیرد.

۴- مخازن کشتی به صورت جدا از هم هستند. چگونه است که کل محموله در حال سوختن است در حالی که فقط مخازن وسط کشتی دچار حادثه شده اند؟

ضمن اینکه بر اساس نظر کارشناسان انفجار حاصل از نفت به یک باره نیست و به مرور اتفاق می افتد. با این حال نفت کش ها به گونه ای طراحی شده اند که همه ی نفت در یک مخزن ذخیره نمی شود. بلکه مخازن به شکل ردیفی در کنار هم چیده شدند تا اگر اتفاقی برای یکی از مخازن افتاد، بقیه انبارها از انفجار و حادثه در امان باشند.

 به هرحال به نظر می رسد تنها باید منتظر نتیجه بررسی های جعبه سیاه کشتی بود تا شاید راز مبهم حادثه سانچی برملا شود!

ارسال نظر
( انصراف از پاسخگویی )
مرا از نظرات بعدی با خبر کن
مرا فقط از پاسخ به نظرم با خبر کن
کلید را به سمت چپ بکشید

اولین دیدگاه را برای این مطلب ارسال کنید.

صدا و سیما هیچ وقت به صورت شفاف از همین نظرسنجی ها و میزان مخاطبان و رضایت آنها صحبت نکرده است. کاش صدا و سیما می گذاشت همین جشنواره مردمی را جای دیگری به غیر از صدا وسیما برگزار می کرد. کاش صدا و سیما می گفت دغدغه اصلی مردمش چیست و آنها چه چیزهایی از رسانه ملی می خواهند. کاش صدا و سیما می گفت که مهمترین ایراداتش در برنامه های رادیویی و تلویزیونی چیست که مخاطبانش روز به روز کاهش دارد نه افزایش!

متین مسلم

آیا امید بازگشت آرامش پایدار به خلیج فارس هست؟ | ۲ منطق متناقض یک دیپلماسی